تبلیغات
a-lot-of-coods - تعریف استراتژی
 
a-lot-of-coods
چهارشنبه 5 مهر 1396 :: نویسنده :

تعریف استراتژی ، استراتژی چیست؟

در این مقاله بیان جامعی از تعریف استراتژی از درون متون علمی گردآوری کردم تا بتوان با مطالعه و تأویل آنها، دید عمیقتری از این واژه کسب کرده و به تبع بتوانیم کاربست درست ­تری از آن را در برنامه­ ریزی و مدیریت سازمان اعمال نمائیم.

هیچ چیز سهل ­الوصولی در دنیای رقابت مزیت­آور نیست، بنابراین استراتژی اثربخشتنها در سایه نگرش هوشیارانه به جوهره استراتژی شکل می­گیرد. بنابراین ضروریست که ماهیت و جوهره استراتژی شناخته و بازگو شود. برای استراتژی تعاریف متعددی ذکر شده است و هر یک از این تعاریف ابعادی از مفاهیم استراتژیک را مورد توجه قرار داده است.

سابقه ای از تعریف استراتژی

سابقه مفاهیم استراتژی به ۳۴۰ سال قبل از میلاد مسیح باز می گردد و در کتاب هنر جنگ ژنرال چینی سان تزو، به چگونگی استفاده از این مفاهیم برای غلبه بر دشمن پرداخته شده است. این فیلسوف استراتژی را در اصطلاح نظامی هنر و فن طرح ریزی ترکیب و تلفیق عملیات نظامی برای رسیدن به هدف جنگی مشخص تعریف می کند.

با آنکه واژه استراتژی یونانی است و زادگاه آن طبعاً باید مغرب زمین باشد اما با پژوهشی در تاریخ نظامی و اجتماعی مشرق زمین (ایران و چین) می توان ادعا کرد که زادگاه استراتژی به مفهوم رزم آوری در این خطه از عالم است و از اینجا به اروپا و سایر نقاط جهان راه یافته است.لغتاستراتژیاز واژه یونانیStrategosگرفته شده که به معنای «ژنرال ارتش» است. سالانه هر یک از ده قبیله یونان باستان یکStrategosانتخاب می­کردند تا نیروها را هدایت کند. بعدها وظایف وی به امور قضایی و مدنی نیز تعمیم داده شد.

تعریف استراتژی در لغتنامه

تاریخچه برنامه ­ریزی استراتژیک به امور نظامی باز می­گردد. طبق تعریف لغت نامه وبستر، «استراتژی، علم برنامه ­ریزی و هدایت عملیات نظامی بزرگ در مقیاس کلان، با هدف تشخیص و یافتن بهترین موقعیت قبل از شروع درگیری واقعی با دشمن است».

دایره المعارف بریتانیکا تعریف استراتژیرا از دید نظامی با تعبیر هنر برنامه ­ریزی و هدایت عملیاتمعرفی کرده و برای متمایز ساختن آن با تاکتیک سه ویژگی گسترده بیشتر عملیاتی، دوره زمانی بلندتر و جابه جایی انبوه نیروها را قید می کند.

تعریف استراتژی در متون علمی

اما استراتژی به مفهوم امروز آن دستاورد پس از جنگ جهانی دوم و حاصل سیر و تحول برنامه ­ریزی است و برای اولین بار توسط آلفرد چندلر در کتاب استراتژی و ساختار بکار رفت.

استراتژی شامل تصمیم ­گیری در این باره است که مقصد کجاست و رسیدن به آن چگونه خواهد بود.استراتژی همانا بیان قصد و نیت است، یعنی آنچه دوست داریم انجام دهیم و اینکه قصد داریم چگونه آن را به انجام برسانیم. استراتژی اهداف بلند مدت را تعریف می­کند ولی عمدتاً تأکید آن بر چگونگی تحقق این اهداف است.استراتژیوسیله و ابزار ایجاد ارزش است.

اگر چه تعریف استراتژی به شیوه­های مختلف بیان و تجزیه و تحلیل می ­شود و برای برنامه­ریزی مورد استفاده قرار می­گیرد، اما به طور کلی استراتژی به فرایند تعیین مأموریت ، مقاصد و هدف های اساسی و بلند مدت سازمان و پذیرش جریان اقدامات و تخصیص منابع ضروری برای دستیابی به هدف های سازمان می­پردازد (بدخشانی و فروزانفر ، ۱۳۸۹) به گونه ­ای که قادر به تبیین موضوعاتی نظیر این باشد که در چه کسب و کاری و چه نوع سازمانی فعالیت می­ کنیم یا می­خواهیم فعالیت نمائیم.

از نظر پورترماهیت استراتژی عبارت است از مرتبط کردن یک شرکت به محیط اطرافش. تعریف استراتژی یک شرکت عبارت است از نقشه بازی مدیریتبرای دستیابی به یک جایگاه در بازار، هدایت عملیات خود، جذب و خشنود کردن مشتریان، رقابت موفقیت آمیز و دستیابی به اهداف سازمان.

گروه مشاوران بوستن استراتژی را امری مربوط به جایگاه­سازی در میدان رقابت می ­دانند.

کی(۱۹۹۹) بیان دارد که تأکید و تمرکز استراتژی بر اقداماتی است که شرکت را از رقیبانش متمایز می­سازد.

از نظر دیوید استراتژی ها ابزارهایی هستند که شرکت می­تواند بدان وسیله به هدف های بلند مدت خود دست یاید.

به عقیده مینتزبرگ استراتژی برنامه و الگوی رفتاری سازمان برای تعیین موقعیت آتی و ارائه شمای کلی از چگونگی تحقق هدفها است.

بروس هندرسون، صاحب نظر برجسته و مؤسس گروه مشاورین بوستون استراتژی را ایجاد یک مزیت منحصر به فرد برای تمایز سازمان از رقبا و اساس کار را مدیریت این تمایز می داند و ماکیدز استراتژی رقابتیرا هنر خلق جایگاه برتر برای یک شرکت تعریف می­کند.

تعریف استراتژی رقابتی

استراتژی رقابتی ترکیبی از اهداف نهایی می­باشد که شرکت سعی در رسیدن به آنها را دارد و برای سیاستهاییAnchorکه دستیابی به این اهداف را مقدوور می­سازد، شرکت های مختلف اصطلاح های متفاوتی را به کار می­برند. به عنوان مثال برخی از شرکتها از واژه رسالت یا اهداف به جای اهداف (Goals) و برخی دیگر از تاکتیکبه جای سیاست های وظیفه ­ای یا عملیاتی استفاده می­کنند. در هر حال مفهوم اصلی استراتژی در تمییز بین اهداف و ابزارهاست.همچنین پورتر بیان می­ دارد که بهترین استراتژی برای یک شرکت، برنامه منحصر به فردی است که منعکس کننده شرایط خاص آن شرکت باشد. در همین رابطه او استراتژی های رقابتی عمومی خود، شامل تمایز، تمرکزو پیشرو بودن در هزینه را معرفی می­کند.

در رویکرد استراتژی یک اصل قوی و بدون ابهام وجود دارد و آن تمرکز است. اگر بخواهیم در همه کارها قوی باشیم در هیچ کاری قوی نخواهیم بود.این اصل ناشی از محیط رقابتی و محدودیت منابع است. اصولاً استراتژی زاییده این دو عامل است چرا که بدون رقابت استراتژی امری بی­معناست. همچنین باید بیان داشت که استراتژی ، اثر بخشی خود را از قواعد رقابت می­ستاند و برای یک استراتژی اثربخش باید قواعد رقابت را به درستی شناخت.

صرف منابع محدود بر موضوعات غیر اصلی، جریمه ­اش واگذاری میدان رقابت به رقیبی است که منابع محدود خود را بر روی موضوعات اصلی متمرکز کرده است. بنابراین ماهیت استراتژی تشخیص فرصت های اصلی و تمرکز منابع در جهت تحقق منافع نهفته در آن است (همان،۴۲). در همین راستا از جمله فواید استراتژیاینست که می­تواند به مدیران شرکت این اطمینان را بدهد که سیاست هایشان دارای هماهنگی بوده و در راستای اهداف مشخصی می­باشد.

در تعریف استراتژی دیگری برنامه، موضع، الگوی رفتاری، پرسپکتیو، سیاست یا تصمیمی است که سمت و سوی دیدگاه ها و جهت حرکت سازمان را نشان می ­دهد. استراتژی می­تواند تحت سطوح سازمانی، وظایف و محدوده زمانی متفاوت تعریف شود (کاوسی،۱۳۸۹، ۱۵۲). در سند راهبردی توسعه صنعتی جمهوری اسلامی ایران آورده شده است که راهبرد مجموعه­ای است از اهداف غایی، مقاصد اساسی، مأموریت های بنیادین، قواعد زیربنایی و نحوه تخصیص منابع برای دستیابی به اهداف، که جهت­گیری و حرکت سازمانها بر اساس آنها صورت می­گیرد.

هنری مینتزبرگ به عنوان یکی از متأخرین در حوزه استراتژیمعتقد است که مفاهیمی چون استراتژی را نمی توان در قالب یک تعریف استراتژی آورد و باید تعاریف مختلفی را برای آن پذیرفت (پهلوانیان، ۱۳۸۹، ۲۸). وی برای تعریف استراتژی پنج ویژگی پیشنهاد می­کند: استراتژی به عنوان طرح، استراتژی به عنوان تمهید استراتژی به معنی الگو، استراتژی به عنوان وضعیت و استراتژی به معنی دیدگاه.

همچنین آرمسترانگ عقیده دارد که مفهوم استراتژی به سه مفهوم دیگر استوار است: مزیت رقابتی، قابلیت های متمایزو هماهنگی استراتژیک.مفهوم مزیت رقابتی را اولین باز پورتر مطرح ساخت. به زعم وی مزیت رقابتی نصیب شرکتی می­شود که برای مشتریانش ارزش قائل می­شود. همچنین فرصتهای فراروی شرکت برای حفظ مزیت رقابتی را معمولاً قابلیتهای آن تعیین می­کند. قابلیت های متمایز عبارتند از آن دسته مشخصات و ویژگی هایی که رقیبان نمی­توانند از آنها گرته برداری کنند. مفهوم هماهنگی استراتژیک به معنی به حداکثر رساندن میزان تناسب و تطابق میان مزیت رقابتیهر شرکت با منابع و قابلیت هایش و همچنین فرصت های موجود در محیط بیرونی است.

همچنین هامل بر اساس مطالعاتی که انجام داده است، پنج توصیه اساسی در فراهم کردن زمینه خلق استراتژی اثربخش پیشنهاد می­کند که عبارتند از: پیشنهادات جدید، گفتگوهای جدید، احساسات جدید، دیدگاه ­های جدید و تجارب جدید.

در نهایت تعریف استراتژی باید یادآور شد که استراتژی مفهومی ذهنی است بدین معنی که تمامی استراتژی ها انتزاعی­اند و تنها در ذهن افراد وجود دارند. هر استراتژی نوعی نوآوری است و به آینده توجه دارد، مبنای آن بینش مدیران است و نتیجه آن زمانی مشخص می­شود که به انجام رسیده باشد.

 Anchorتهیه و تدوین: علی خادم الرضا

انتشار مطلب تعریف استراتژی با ذکر منع بلامانع است.





نوع مطلب :
برچسب ها : مفهوم استراتژی، مزیت رقابتی، حوزه استراتژی، ماهیت استراتژی، رویکرد استراتژی، تعریف استراتژی،
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 26 مهر 1396 08:31 ق.ظ
ممنون از شما دوست عزیز
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :